Trong một bài viết gần đây có tựa đề Cảnh giác trước cái gọi là “Công đoàn độc lập”, đăng ngày 27 tháng 11 năm 2023, trên ANTV, cơ quan ngôn luận chính thức của Bộ Công an, cam kết có mục đích của chính phủ Việt Nam về quyền lao động trong bối cảnh các hiệp định thương mại quốc tế đã được xem xét kỹ lưỡng. Bộ Công an bác bỏ tầm quan trọng của các công đoàn độc lập, cho rằng chúng chỉ đóng vai trò là công cụ chính trị.
Bài viết lập luận rằng Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, công đoàn chính thức của đất nước, đã thực hiện hiệu quả nhiệm vụ của mình, khiến các công đoàn độc lập trở nên dư thừa. Nó chỉ ra các hoạt động như cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế và tổ chức các sự kiện thể thao là bằng chứng về sự thành công của Tổng Liên đoàn trong việc đại diện cho lợi ích của người lao động. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là trong danh sách thành tích của họ không có đề cập đến việc tạo điều kiện cho các cuộc đình công của công nhân, một quyền cơ bản thường không có dưới sự giám sát của Tổng Liên đoàn.
Những người chỉ trích lập trường của Bộ nêu bật hai sai sót chính trong lập luận của Bộ. Thứ nhất, trong khi ca ngợi những nỗ lực của Tổng Liên đoàn, Bộ lại bỏ qua những khía cạnh quan trọng của việc đại diện cho công đoàn, đặc biệt là việc thiếu các sáng kiến hỗ trợ các cuộc đình công của công nhân. Sự thiếu sót này đặt ra câu hỏi về khả năng của Tổng Liên đoàn trong việc vận động đầy đủ cho quyền lợi của người lao động. Thứ hai, khẳng định rằng tính hiệu quả của Tổng Liên đoàn phủ nhận sự cần thiết của các công đoàn độc lập đã không thừa nhận quyền tự tổ chức và đại diện của người lao động bên ngoài các đơn vị do chính phủ kiểm soát.
Quan điểm hạn hẹp của Bộ phản ánh quan điểm lấy an ninh làm trung tâm, ưu tiên sự ổn định của chế độ hơn là quyền lao động thực sự. Bằng cách miêu tả các công đoàn độc lập là mối đe dọa đối với sự ổn định chính trị, Bộ này tiếp tục duy trì một câu chuyện làm suy yếu quyền của người lao động được tự do tổ chức và vận động cho lợi ích của họ. Hơn nữa, quan điểm này có nguy cơ làm tổn hại đến uy tín của Chính phủ Việt Nam trên trường quốc tế, đặc biệt là trong bối cảnh nước này thực hiện các cam kết bảo vệ quyền lao động trong khuôn khổ các hiệp định thương mại quốc tế.
Trong tương lai, Việt Nam buộc phải giải quyết những lo ngại mà những người chỉ trích nêu ra và đảm bảo rằng quyền của người lao động được bảo vệ và tôn trọng đầy đủ. Điều này bao gồm việc thúc đẩy một môi trường thuận lợi cho sự đại diện và đối thoại thực sự của người lao động, cũng như duy trì các nguyên tắc tự do hiệp hội và thương lượng tập thể. Nếu không làm như vậy không chỉ có nguy cơ làm hoen ố danh tiếng của Việt Nam trên trường quốc tế mà còn làm suy yếu phúc lợi và phẩm giá của lực lượng lao động nước này.