Công nhân biểu tình tại Công ty giày dép Alena Việt Nam ở tỉnh Thanh Hóa
Vào ngày 22 tháng 8, hơn 1.000 công nhân tại Công ty giày dép Alena Việt Nam ở huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức một cuộc đình công tập thể để yêu cầu được đối xử công bằng trong các ca làm thêm giờ. Những công nhân này đã tập trung tại sân của công ty, bày tỏ sự thất vọng của họ về việc không có phụ cấp ăn cho ca làm thêm đêm khuya—một chế độ phúc lợi mà họ cho rằng phải là tiêu chuẩn theo quy định của luật lao động.
Ngoài những bất bình về phụ cấp làm thêm giờ, công nhân cũng bày tỏ sự không hài lòng với các món quà sinh nhật và ngày lễ không đầy đủ của công ty, mà họ cảm thấy không phản ánh được khoản phí công đoàn đáng kể mà họ đã phải trả. Mặc dù thường xuyên làm thêm giờ từ 2 đến 4 giờ, nhưng nhân viên cho biết họ cảm thấy bị đánh giá thấp và không được hỗ trợ, đặc biệt là trong ca làm việc đêm khuya.
Chi hội địa phương của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (VGCL) đã can thiệp để làm trung gian hòa giải giữa người lao động và công ty. Tuy nhiên, các vấn đề mang tính hệ thống dẫn đến cuộc biểu tình nhấn mạnh thêm mối quan ngại sâu sắc hơn về các hoạt động tại nơi làm việc và quyền của người lao động tại Việt Nam. Alena Vietnam Footwear là một trong nhiều công ty tại Việt Nam thường xuyên xảy ra tranh chấp lao động do không tuân thủ đầy đủ luật lao động và không đủ chế độ phúc lợi cho người lao động.
Cầu thủ Câu lạc bộ Bóng đá Thanh Hóa Đình công vì Tiền lương Chưa trả
Đầu tháng 8, các thành viên của Câu lạc bộ Bóng đá Thanh Hóa, một đội bóng hàng đầu của bóng đá Việt Nam, đã tổ chức một cuộc đình công để phản đối việc câu lạc bộ không trả lương và thưởng tổng cộng 16,6 tỷ đồng trong hai mùa giải. Vào ngày 5 tháng 8, các cầu thủ đã lên mạng xã hội để nêu bật những bất bình của họ, chia sẻ một khiếu nại chính thức mà họ đã gửi đến Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF).
Các cầu thủ cáo buộc ban quản lý câu lạc bộ đã nhiều lần thất hứa trong việc giải quyết các khoản thanh toán quá hạn. Bất chấp những khó khăn về tài chính đang diễn ra, ban lãnh đạo câu lạc bộ đã đảm bảo với các cầu thủ và ban huấn luyện rằng mọi khoản nợ sẽ được giải quyết trước ngày 15 tháng 8 để đội có thể tiếp tục chuẩn bị cho các cuộc thi trong nước và quốc tế. Tính đến ngày đình công, vẫn chưa có tiến triển nào, khiến các cầu thủ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc ngừng mọi hoạt động của đội.
Đây không phải là lần đầu tiên Câu lạc bộ bóng đá Thanh Hóa phải đối mặt với những thách thức như vậy. Vào cuối năm 2023, huấn luyện viên trưởng Velizar Popov đã công khai chỉ trích ban quản lý câu lạc bộ vì chưa trả lương và cảnh báo về các cuộc đình công tiềm ẩn. Mặc dù ban quản lý đã giải quyết được một số vấn đề tài chính kể từ đó, nhưng họ đã phải vật lộn để duy trì sự ổn định do những hạn chế về tài chính và hậu cần rộng hơn. Việc thiếu cơ sở đào tạo phù hợp vẫn là một vấn đề cấp bách khác, với việc đội thường xuyên buộc phải mượn hoặc thuê sân để tập luyện.
Cuộc đình công của các cầu thủ nêu bật những khó khăn lớn hơn của các vận động viên chuyên nghiệp tại Việt Nam, nơi tình trạng quản lý tài chính yếu kém và thanh toán chậm trễ vẫn là những thách thức dai dẳng. Nó cũng nhấn mạnh đến những cơ chế hạn chế dành cho người lao động, bao gồm cả vận động viên, để khẳng định quyền của mình mà không gây nguy hiểm đến sinh kế của họ.
Gợi mở
Các sự kiện tại Alena Vietnam Footwear và Thanh Hóa Football Club cho thấy sự căng thẳng ngày càng gia tăng trong quan hệ lao động của Việt Nam. Cả hai sự cố đều cho thấy những thất bại mang tính hệ thống trong việc đảm bảo đối xử công bằng và bồi thường kịp thời cho người lao động, dù là trong sản xuất hay thể thao. Những trường hợp này cũng nêu bật những thách thức mà người lao động phải đối mặt khi giải quyết các tranh chấp lao động trong một hệ thống thiên vị người sử dụng lao động và thường hạn chế phạm vi thương lượng tập thể.
Các cuộc đình công vào tháng 8 cho thấy nhu cầu cấp thiết về các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ hơn cho người lao động và vận động viên tại Việt Nam. Khi đất nước đang phải vật lộn với tình trạng bất ổn lao động ngày càng gia tăng, khả năng giải quyết hiệu quả các vấn đề này sẽ là chìa khóa để duy trì cả sự ổn định xã hội và tăng trưởng kinh tế.